Thu Hằng (TBKD)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan tới thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.
Nguồn:cafeland.vn
Thu Hằng (TBKD)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan tới thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.
Vào thời điểm kết thúc một “nhiệm kỳ” của xử lý nợ xấu, cựu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Đức Thúy sinh ra trở lại sau thời kì vắng bóng. Những phát ngôn của ông, thoạt nghe, tưởng đó khen.
Hội thảo Công bố báo cáo tổng quan về Thị trường tài chính 2015 do Ủy ban Giám sát tài chính nhà nước vừa tổ chức hồi trung tuần tháng 3, cựu Thống đốc Thúy nói, “kinh doanh ngân hàng luôn có nợ xấu. Nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng của chúng ta vẫn đang được duy trì dưới 3%, một tỷ trọng lý tưởng”.
Liền ngay sau đó, ông Thúy bày tỏ hoài nghi tính chính xác đối với tỷ trọng dưới 3% mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra, rằng, “chúng ta cũng biết Việt Nam đánh giá nợ xấu dưới 3% có lẽ chưa theo chuẩn mực của trái đất”.
Cũng một cách nói thoạt nghe tưởng là khen, cựu Thống đốc Nguyễn Văn Giàu trong Kỳ họp QH diễn ra cuối năm ngoái, khi nói về nợ xấu, cho rằng “cả trái đất phải đến Việt Nam để học cách xử lý nợ xấu”.
Ở cương vị là Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, phân tích lý do vì sao cả trái đất phải đến Việt Nam học, ông Giàu dẫn ra con số trong Báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội trước Quốc hội Kỳ 10, tháng 10/2015, của Thủ tướng Chính phủ, tính đến tháng 9.2015, tỷ trọng nợ xấu toàn hệ thống được kéo giảm từ mức 17,4% tổng dư nợ (thời điểm tháng 9.2012) xuống còn 2,9%.
“Giảm quá nhanh, giảm đến chừng độ người ta nghi hoặc. Vậy là ở đây có vướng mắc, nợ xấu được “chế biến” hay đúng sự thật như vậy?”, cựu Thống đốc đặt câu hỏi.
Nợ xấu là vướng mắc được nổi lên khởi đầu từ nhiệm kỳ 13 của Chính phủ (2011- 2016) và càng về những năm sau nó càng trở nên “bí hiểm”.
Cựu Thống đốc Giàu nêu lên thời kỳ khá ổn định của nợ xấu theo các báo cáo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, các năm 2007 là 1,5%; 2008 là 2,17%, 2009 là 2,05%; 2010 là 2,17%. Sang năm 2011 là 3,07%, 2012 là 4,08%, 2013 là 3,61% và năm 2014 là 3,25%.
Nhưng điều khác thường là theo báo cáo của Chính phủ ngày 17/10/2015 về kết quả tái cơ cấu nền kinh tế, liên quan đến nợ xấu, báo cáo này cho biết tỷ trọng nợ xấu đạt mức cao nhất là 4,94% vào tháng 9/2012, đến tháng 10/2013 là 4,5%, còn dưới 3,3% vào cuối năm 2014 và đến tháng 9/2015 còn dưới 3%.
Còn theo báo cáo Thủ tướng Chính phủ trình bày trước Quốc hội tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 8, 20/10/2015 thì nợ xấu giảm từ 17,43% năm 2012, đến tháng 9/2015, còn 2,9%.
Số liệu nợ xấu, bao nhiêu mới là đáng tin?
Cũng phát biểu rất nhiều lần ở Nghị trường, cựu Thống đốc Cao Sỹ Kiêm nhấn mạnh “một thực trạng rất cần được nhìn thẳng trong hoạt động của hệ thống ngân hàng hiện nay là nợ xấu”.
Ông Kiêm khẳng định nếu còn chạy theo thành tích, cố tình che chắn biến đẹp thành xấu, nợ xấu còn đeo đẳng trong nhiều năm.
Vào thời điểm năm 2012, thời điểm cao trào của nợ xấu, cựu Thống đốc Lê Đức Thúy khuyến cáo, “lúc này là lúc cần tỉnh táo, cần cái đầu bớt nóng để cứu nền kinh tế khỏi nợ xấu, để con tàu tăng trưởng thoát khỏi nguy cơ bị chìm”.
“Nợ xấu không thể tháo gỡ hết lập tức. Tuy nhiên cần bắt tay vào giải quyết nợ xấu một cách bản tính, với một quyết tâm chính trị cao và chấp nhận cái giá thỏa đáng phải trả sẽ cứu được nền kinh tế. Còn nếu cứ để nhập nhằng như hiện nay, thì rất khó”.
Một năm sau đó, ông Thúy thấy rằng, “là người làm ngân hàng nhiều năm, nay về hưu, nói thật đến tôi cũng băn khoăn nợ xấu bản tính là bao nhiêu. Có vẻ không phải như những con số chính thức được công bố. Chừng nào chưa nhìn thấy con bệnh bệnh tình ra sao thì chưa thể chữa được".
Năm 2013, cũng là năm công ty mua bán nợ xấu (VAMC) ra đời và khởi đầu mua những khoản nợ đầu tiên. Ngay từ khi “mở mắt”, nó đã vấp phải những “dự báo” đây là cách đế các cơ quan chức năng lập thành tích…ảo, chứ không giải quyết được gì.
Bởi hoạt động của công ty này chỉ giải quyết về mặt kỹ thuật là nhấc nợ xấu ra khỏi bảng cân đối kế toán trong khi bản tính, nợ xấu đó vẫn chưa thu hồi được, chưa giúp ngân hàng lẫn doanh nghiệp cải thiện tình hình tài chính.
Thực tế không chỉ các cựu Thống đốc thấy tâm tư về nợ xấu mà cả giới chuyên gia cũng như đại biểu QH đến các nhà quản lý đều như vậy.
“Mục tiêu đưa nợ xấu toàn ngành ngân hàng về 3% đã được hiện thực hóa vào cuối năm 2015 và dường như việc này không quá khó đối với các nhà băng”, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu bình luận, “tuy nhiên, đó chỉ mới là làm đẹp trên sổ sách, còn thực tại, nợ xấu vẫn chưa được giải quyết và quá trình xử lý khá chậm chạp”.
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân vô thượng Nguyễn Hòa Bình phát biểu tại phiên họp ở tổ của các đại biểu QH trong Kỳ họp QH cuối năm ngoái, rằng, nợ xấu đang “rất xấu” là vướng mắc trầm trọng của nền kinh tế vì tỷ trọng lớn và tăng nhanh nhưng việc giải quyết nợ xấu chưa triệt để, mà chỉ “lấy chỗ này gom vào chỗ kia , “xúc” từ các tổ chức tín dụng sang VAMC”.
Theo ông Bình, “thực tại khi VAMC mua nợ xấu của các ngân hàng được công nhận là “sạch” nhưng theo chuyên gia lại là “xấu hơn nợ xấu” do nợ xấu xuất phát từ bản lĩnh quản trị, tiêu cực trong hoạt động, tạo ra cho ngân hàng gương mặt “sạch ảo” để sẵn sàng cho việc làm phát sinh “nợ xấu” mới mà bản lĩnh là lớn hơn”.
Trong một báo cáo vừa được công bố, Uỷ ban Giám sát tài chính nhà nước cho biết, nợ xấu năm 2015 là 119.660 tỷ đồng, tương đương tỷ trọng 2,9% (năm 2014 là 3,7%), giá trị tuyệt đối khoảng 120.000 tỷ đồng.
Nhưng nợ xấu bán cho VAMC hiện đã là 243.000 tỷ đồng, gấp đôi số nợ xấu hạch toán trên sổ sách của ngân hàng. Nợ bán cho VAMC các ngân hàng vẫn phải trích lập dự phòng không may khiến gánh nặng tài chính thêm đè nặng.
Ủy ban này nhận định, nợ xấu tiếp tục là gánh nặng, nếu không có thêm cách giải quyết ngoài giải pháp ngày nay thì đây vẫn sẽ là điểm nghẽn lớn của hệ thống ngân hàng trong năm 2016.
Châu Minh (TCTC)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.
Thu Thảo (Thanh niên)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan tới thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.
Bán đấu giá, cắt lỗ nợ xấu, thu hồi được đồng nào hay đồng ấy, là một trong những giải pháp cần tiến hành. Muốn thế, cần nhìn thẳng vào nợ xấu dù cái nhìn có khiến thân thể đau nhức đến đâu. Ảnh: TUỆ DOANH
Các chuyên gia kinh tế, các cựu thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và khác biệt giới doanh nghiệp đang rất quan tâm đến vướng mắc bản chất của nợ xấu vì chỉ khi nào nắm rõ hình hài, ngọn ngành nợ xấu ra sao, mới có thể biết hệ thống tổ chức tín dụng cung ứng được bao nhiêu vốn cho nền kinh tế, với lãi suất nào. Tăng trưởng GDP sẽ bị ảnh hưởng bởi chính tăng trưởng tín dụng, hay nói cách khác là bản lĩnh hỗ trợ tiền tài ngân hàng.
“Trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”
Hãy khởi đầu bằng cái tên đã khá phổ thông trên thị trường tài chính: Công ty TNHH một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC). Ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC, người thường xuyên cập nhật thông tin về tổ chức này với báo chí, cho biết đến nay VAMC đã mua vào 245.000 tỉ đồng nợ xấu gốc, và đã xử lý, thu hồi được 22.780 tỉ đồng, bằng khoảng 9% nợ xấu gốc. Như vậy số nợ xấu nằm tại VAMC còn 222.220 tỉ đồng.
VAMC xử lý số nợ xấu tầm 9% nói trên bằng cách nào? Ông Hùng nêu hai cách: thứ nhất VAMC bán tài sản bảo đảm được chừng 7.000 tỉ đồng; thứ hai các ngân hàng tự thu hồi được của khách hàng 15.000 tỉ đồng nữa. Cả hai cách trên không có gì mới, vẫn là phương pháp mà các tổ chức tín dụng đã thực hành lâu nay. Hơn nữa, số nợ mà các tổ chức tín dụng tự thu còn gấp đôi số nợ VAMC xử lý được. Xem ra VAMC cũng không “giỏi giang” gì trong quá trình “đòi nợ” cả!
Muốn xử lý nợ, VAMC như bất kỳ một ông chủ nào khác, cần phải có hai thứ: tiền tươi thóc thật và cơ chế. Vốn điều lệ của VAMC có 2.000 tỉ đồng thì “nhằm nhò” gì. Về cơ chế, VAMC không đủ quyền hạn và đủ sức thiết lập một thị trường mua bán nợ. Như một định chế trung gian, khi mua bất kỳ món nợ nào, VAMC phải phân loại, đánh giá chất lượng, rồi đem nó rao bán trên thị trường. Việc rao bán thông qua đấu thầu, sáng tỏ, công khai, như bán doanh nghiệp nhà nước khi cổ phần hóa hiện nay. Ai trả giá cao thì mua được. Còn định giá món nợ cao quá, giá khởi điểm cao quá, không ai mua, VAMC sẽ phải bán lần hai, lần ba, hạ giá xuống, cho đến khi tìm được người mua.
Trên thị trường, nợ xấu là thứ hàng hóa khác biệt, và đã là hàng hóa, tất có kẻ mua người bán, cần thiết là giá cả. Tuy nhiên VAMC đã không bán đấu giá hàng loạt món nợ, vì sao?
Đơn giản thôi, nợ xấu ngân hàng là thứ hàng hóa đang xuống giá kinh khủng. 70% nợ xấu là tài sản thế chấp bằng bất động sản, mà thị giá bất động sản vẫn đang trong tình trạng tụt dần. Chưa kể mảnh đất, căn nhà, xưởng máy... có giá trị, thí dụ 1 tỉ đồng, có ngân hàng định giá lên 1,5 tỉ đồng thậm chí 2-3 tỉ đồng, rồi cho vay hơn 1 tỉ đồng. Giờ bán mảnh đất, căn nhà ấy với giá thị trường tức thấp hơn số tiền đã cho vay, đương nhiên ngân hàng phải hạch toán lỗ, mất vốn.
Không chỉ một khoản nợ xấu, không chỉ một ngân hàng, hàng ngàn khoản nợ xấu, mười mấy ngân hàng ở trong tình trạng đó. Nếu VAMC bán nợ xấu theo cách đấu giá, theo giá thị trường, thì “bộ mặt” thật nợ xấu “lòi” ra hết.
Bề nổi nợ xấu 7,75%
Những số liệu mà NHNN công bố trên trang web được tụ họp từ báo cáo của các tổ chức tín dụng và hãy tìm hiểu những con số này.
Đến cuối tháng 1-2016, tỷ trọng cấp tín dụng trên nguồn vốn huy động của cả hệ thống là 89,31%. Cũng theo NHNN, dư nợ đối với nền kinh tế đến cuối tháng 11-2015 là hơn 4,58 triệu tỉ đồng, trong khi tổng tiền gửi của cả dân cư và tổ chức kinh tế là hơn 4,95 triệu tỉ đồng, tính ra tỷ trọng cho vay/huy động lên đến 92,57%. So với cuối tháng 11-2015, tỷ trọng dư nợ/huy động đến cuối tháng 1-2016 đã giảm.
Nhưng chưa vội mừng. Điểm nhấn ở chỗ tỷ trọng cho vay/huy động bình quân của các ngân hàng quốc doanh và nửa quốc doanh (kể cả ba ngân hàng được NHNN mua với giá 0 đồng) cao chưa từng thấy 99,11%. Điều này có nghĩa ngân hàng huy động được bao nhiêu, cho vay bấy nhiêu, cho vay hết mọi đồng, không có dự trữ bắt buộc, bản lĩnh chi trả, dự phòng thanh khoản. Hoặc NHNN đã cho phép các ngân hàng quốc doanh được “khác biệt” hưởng tỷ trọng dự trữ bắt buộc 0%; hoặc các tổ chức tín dụng này đi vay liên ngân hàng, vay nước ngoài, vay NHNN qua tái cấp vốn... để cho vay lại. Cho dù ứng dụng cách thức gì để có tiền cho vay, thì tỷ trọng bình quân 99,11% vẫn quá hiểm nguy.
Các “ông lớn” quốc doanh cho vay nhiều, tăng trưởng tín dụng cao, để làm gì? Để hạ tỷ trọng nợ xấu xuống. Ngoài ra không loại trừ bản lĩnh đảo nợ, để trên bảng cân đối tài chính, nợ xấu không cao. Còn nhớ giữa năm ngoái, NHNN đã chỉ huy và phân bổ chỉ tiêu cho từng tổ chức tín dụng bán nợ xấu cho VAMC, để làm sao cuối năm 2015, nợ xấu toàn ngành phải dưới 3% tổng dư nợ.
Cuối năm ngoái, NHNN công bố tỷ trọng nợ xấu đã về 2,9%.
Như trên đã nói, nợ ở VAMC là nợ xấu và số còn lại là 222.220 tỉ đồng, so với tổng dư nợ toàn hệ thống là hơn 4,58 triệu tỉ đồng, tỷ trọng nợ xấu nằm ở VAMC đoạt 4,85% tổng dư nợ. Cộng thêm 2,9% nợ xấu còn nằm ở các ngân hàng, số nợ xấu có thể cân đong đo đếm được là 7,75%.
Tỷ lệ nợ xấu trên hiện là vốn “chết”. Một phần không nhỏ trong đó có lẽ đã “bốc hơi” rồi, nhưng cái xác vẫn còn đó, vẫn nằm trên bảng hạch toán của các ngân hàng hoặc của VAMC. Câu chuyện giờ đây là phải bóc tách nó ra, dùng quyết tâm chính trị và giải pháp thị trường để xử lý nó. Bán đấu giá, cắt lỗ nợ xấu, thu hồi được đồng nào hay đồng ấy, là một trong những giải pháp cần tiến hành. Muốn thế, cần nhìn thẳng vào nợ xấu dù cái nhìn có khiến thân thể đau nhức đến đâu.
Hải Lý (TBKTSG)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.
Nhuệ Mẫn (ĐTCK)
Mọi thông tin bài vở hoặc quan điểm đóng góp cũng như thắc mắc liên quan tới thị trường bất động sản xin gửi về địa chỉ email: banbientap@cafeland.vn; Đường dây nóng: 0942.825.711.